Nie każda operacja komercyjna mieści się w gotowych scenariuszach STS-01 lub STS-02. Gdy parametry lotu wykraczają poza STS (np. specyficzna maszyna bez klasy C5/C6, nietypowy areał, BVLOS nad obszarem zurbanizowanym), wchodzisz w ścieżkę zezwolenia na operację w kategorii szczególnej – z oceną ryzyka SORA lub uproszczoną PDRA (Predefined Risk Assessment) opublikowaną przez EASA.
Decyzja: otwarta → STS → zezwolenie
- Kategoria otwarta – hobby i proste operacje (A1/A3, ewentualnie A2).
- STS – standardowe operacje VLOS/BVLOS opisane przez EASA; oświadczenie w KSID + INOP.
- Zezwolenie ULC – gdy operacja nie pasuje do STS; wniosek + ocena ryzyka (SORA lub PDRA).
- LUC – certyfikat dla doświadczonego operatora uprawniający do samodzielnej autoryzacji części operacji (droga długoterminowa dla firm).
PDRA – uproszczona ocena ryzyka
EASA opublikowała zestaw PDRA (m.in. PDRA-S01, S02, G01–G03) – gotowe założenia ryzyka dla określonych typów operacji. Jeśli Twoja misja spełnia wszystkie warunki wybranego PDRA, stosujesz załącznik do wniosku zamiast pełnej SORA. Jeśli nie możesz spełnić któregoś warunku – przechodzisz na pełną ocenę SORA (ULC Q&A, pyt. 4). Szablony PDRA są na stronie ULC w sekcji kategoria szczególna.
SORA 2.5 – pełna ocena ryzyka
SORA (Specific Operations Risk Assessment) to metodyka oceny ryzyka dla operacji spoza STS i PDRA. EASA zaktualizowała materiały do wersji SORA 2.5 (decyzja wykonawcza EASA 2025/018/R – implementacja w krajach UE w 2025/2026). Operator (lub konsultant) analizuje m.in. gęstość zaludnienia, charakterystykę drona, wysokość, procedury łagodzące – wynikiem jest uzasadnienie bezpieczeństwa dołączone do wniosku. ULC podkreśla: ocena ryzyka w KSID nie zastępuje pełnej SORA wymaganej przy wniosku o zezwolenie (Briefing dronowy, pyt. 7).
Wniosek o zezwolenie – koszt i czas
- Opłata za rozpatrzenie wniosku: 500 zł (także przy PDRA) – koszt nie podlega zwrotowi, nawet przy odmowie (ULC Q&A, pyt. 17).
- Wniosek składasz z oceną ryzyka, opisem operacji, danymi BSP i środkami łagodzącymi ryzyko.
- Zezwolenie określa dokładny zakres – lokalizację, warunki, często VLOS vs BVLOS osobno.
- Loty BVLOS w „całej Polsce” – ULC wskazuje, że ogólne zezwolenia BVLOS na cały kraj nie są standardem; zwykle lokalizacja konkretna (pyt. 19 Briefingu).
Mapa gęstości zaludnienia ULC
Przy SORA/PDRA i planowaniu STS-02 potrzebujesz oceny obszaru – ULC udostępnia mapę gęstości zaludnienia dla kategorii szczególnej. Przed lotem i tak obowiązuje sprawdzenie stref w systemie PAŻP (geo-aware w praktyce).
Co robić, gdy nie wiesz, która ścieżka?
Zacznij od pytania: czy operacja mieści się w STS-01 lub STS-02 z dronem C5/C6? Jeśli tak – to najprostsza droga. Jeśli nie – sprawdź listę PDRA EASA. Jeśli nadal nie pasuje – planuj SORA i budżet na wniosek (500 zł + czas na dokumentację). Na etapie planowania biznesu warto skonsultować się z ULC lub doświadczonym operatorem – błędna klasyfikacja to ryzyko mandatu i odpowiedzialności cywilnej.
Potrzebujesz uprawnień zgodnych z przepisami? Szkolenie STS-01/STS-02 w DRONE4TECH – zapisz się lub skontaktuj się z nami.
Najczęstsze pytania
Nie – to różne ścieżki. STS wymaga kompetencji pilota STS; zezwolenie SORA/PDRA wymaga właściwej oceny ryzyka i często szerszych kompetencji zespołu.
Zależy od złożoności operacji i obciążenia ULC – licz tygodnie, nie dni. Planuj z wyprzedzeniem przed kontraktem.
Szkolimy pilotów do STS i procedur bezpieczeństwa. Przygotowanie indywidualnej SORA to usługa operacyjna operatora – przy skomplikowanych projektach warto zatrudnić specjalistę ds. zgodności lotniczej.
Na stronie ULC – sekcja kategoria szczególna, pliki PDRA-S01, S02, G01–G03 (format dokumentów EASA).

