Autor: Mariusz Drążyk, ekspert szkoleń dronowych / DRONE4TECH · DRONE4TECH (ośrodek wpisany do rejestru ULC). Dlaczego DRONE4TECH?

Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2019/947 rozdziela odpowiedzialność między operatora BSP a pilota. To nie jest formalność na papierze – od tego podziału zależy, kto składa oświadczenie w KSID, kto rejestruje operatora w ULC, kto odpowiada za wypadek w terenie. Operator planuje i zatwierdza operację, pilot wykonuje lot. W małych firmach jedna osoba często pełni obie role – wtedy musi spełnić oba zestawy wymagań. Poniżej praktyczny przewodnik z programu szkoleniowego DRONE4TECH (aktualizacja: czerwiec 2026).

Źródła prawne: Rozporządzenie (UE) 2019/947 · Portal drony.gov.pl (ULC) · Briefing dronowy ULC.

Definicje – kto jest kim w operacji dronem

Operator BSP to podmiot odpowiedzialny za organizację eksploatacji drona: dokumentacja, zgodność operacji z prawem, ubezpieczenie OC, plan lotu, INOP, oświadczenia STS. Może to być osoba fizyczna (freelancer z własną działalnością) albo firma (spółka, jednostka budżetowa). Pilot BSP to osoba bezpośrednio sterująca dronem lub nadzorująca lot w danej operacji – odpowiada za bezpieczne wykonanie lotu w czasie rzeczywistym.

W praktyce wielu właścicieli dronów myli te role. Pilot może być zatrudniony przez operatora albo wynajęty na jedną misję. Operator może w ogóle nie latać – ale nadal odpowiada za zgodność operacji. Więcej o rejestracji: rejestracja na drony.gov.pl.

Tabela obowiązków – operator vs pilot

Poniższa lista to skrót obowiązków z modułu prawa lotniczego programu STS/A2. W operacji komercyjnej operator powinien mieć procedurę weryfikacji przed każdym lotem – pilot nie startuje bez potwierdzenia uprawnień i dokumentów.

• Rejestracja w ULC (drony.gov.pl) – operator, gdy dron ≥ 250 g lub ma kamerę. Pilot nie rejestruje operatora w swoim imieniu, ale przed lotem powinien upewnić się, że numer operatora jest aktualny.
• Przestrzeganie przepisów lotniczych – oboje. Pilot odpowiada za bezpieczne sterowanie; operator za to, że operacja mieści się w wybranym scenariuszu (OPEN, STS, zezwolenie).
• Zgodność techniczna BSP – operator zapewnia właściwą klasę C, konserwację, aktualizacje firmware i dokumentację. Pilot weryfikuje stan techniczny przed startem.
• Plan operacji, INOP, oświadczenie STS – operator przygotowuje i aktualizuje; pilot stosuje procedury z INOP w terenie. Szczegóły: INOP dla STS.
• Sterowanie i unikanie kolizji – pilot. Operator nie zdejmuje z pilota odpowiedzialności za bezpieczeństwo lotu, nawet jeśli sam nie steruje.
• Uprawnienia A1/A3, A2, STS – pilot musi posiadać właściwe kompetencje; operator weryfikuje przed lotem (certyfikat, ważność).
• OC operatora (≥ 250 g od 13.11.2025) – obowiązek operatora BSP. Pilot-hobbysta bez roli operatora nie wykupuje OC za całą operację zawodową – patrz przewodnik OC.

Kategoria otwarta vs szczególna – różne obowiązki

W OPEN (A1/A3, A2) operator zapewnia, że pilot ma właściwe kompetencje online lub certyfikat A2 i że parametry lotu mieszczą się w limitach podkategorii (masa, wysokość, odległość od osób, strefy). Nie składa się oświadczenia STS – ale rejestracja operatora i OC (od 250 g) nadal obowiązują.

W SPECIFIC (STS-01, STS-02) operator składa oświadczenie w KSID, utrzymuje INOP, definiuje kontrolowany obszar naziemny (KON) tam, gdzie wymaga tego scenariusz – pilot wykonuje lot zgodnie z planem. Bez potwierdzenia kompletności dokumentów przez ULC operator nie powinien rozpoczynać operacji komercyjnej w STS. Porównaj ścieżki: A2 czy STS?, oświadczenie w KSID.

Jedna osoba – dwie role

Freelancer z dronem do inspekcji i mapowania często jest jednocześnie operatorem i pilotem. Wtedy sam przygotowuje INOP, składa oświadczenie STS, lata i prowadzi dziennik lotów. To legalne, ale wymaga dyscypliny dokumentacyjnej – na szkoleniu STS uczymy, jak nie „gubić” obowiązków operatora pod presją terminu u klienta.

Przykład z praktyki: firma geodezyjna

Geodezyjna firma z trzema pilotami na kontrakt: spółka jest operatorem BSP, piloci w terenie wykonują loty. Operator (biuro) utrzymuje rejestrację w ULC, polisę OC, szablony INOP i składa oświadczenia STS w KSID. Pilot przed każdą misją dostaje plan z granicami, strefami PAŻP i potwierdzeniem, że jego certyfikat STS jest ważny. Gdy pilot widzi intruza w KON – wstrzymuje lot i raportuje operatorowi; operator decyduje o kontynuacji po ponownej ocenie ryzyka.

Typowe błędy początkujących operatorów

• Traktowanie certyfikatu pilota jako „wystarczającej dokumentacji” – bez INOP i oświadczenia STS w operacjach SPECIFIC.
• Brak procedury weryfikacji OC przed lotem zawodowym (obowiązek od 250 g od listopada 2025).
• Zlecanie lotu pilotowi bez A2/STS „bo i tak blisko budynku” – to decyzja operatora, nie pilota w izolacji.
• Jeden wspólny INOP dla wszystkich klientów bez aktualizacji parametrów misji.

Checklista operatora przed delegowaniem pilota

1. Czy operacja mieści się w OPEN, STS czy wymaga zezwolenia/SORA?
2. Czy pilot ma ważne uprawnienia i doświadczenie w danym scenariuszu?
3. Czy INOP/opis operacji obejmuje ten teren, ten sprzęt, ten dzień?
4. Czy strefy geograficzne i NOTAM sprawdzone w dniu lotu?
5. Czy ubezpieczenie OC obejmuje tę operację (typ klienta, teren, wysokość)?

Na kursie STS omawiamy case studies z polskich firm inspekcyjnych, medialnych i geodezyjnych – kursanci uczą się pisać procedury, które przechodzą kontrolę kompletności w ULC.

Chcesz szkolić się u certyfikowanych instruktorów? Kurs A2, STS-01/STS-02 – zapis online · kontakt. Moduł prawa lotniczego w programie STS omawia podział ról na przykładach z polskiego rynku.

Najczęstsze pytania